I am really impressed by your posting. It is very much authentic 1z0-042 practice exam and useful information. keep up the good work. we need more 1z0-050 practice exam good statements. i have bookmarked your site 220-601 practice exam for future reference. I really appreciate your way of presenting such a excellent suggestion. I want more in to it, Thanks

सर्वप्रथम, 'बोली भाषेला जपले पाहिजे' हा संदेश अतिशय स्तुत्य आहे आणि 'बोलींचा अभ्यास हा समाजातील मानवी आविष्कारांच्या विविधतेचा अभ्यास आहे. तेव्हा खानदेशी, वर्‍हाडी, पुणेरी, चित्पावनी याबरोबर त्याच्या पोटभाषा, आपल्या अभ्यासाच्या कक्षा रुंदावण्यासाठी अभ्यासकांची वाट पाहत आहेत' हा लेखाचा निष्कर्ष अतिशय योग्य वाटतो हे नमूद करू इच्छितो. 'बोलीभाषेचा अभ्यास साहित्य-समृद्धीकरता उपयुक्तच राहिला आहे.' हेही विधान अतिशय पटण्यासारखे.

लेखातील बहुतांश मुद्दे पटण्यासारखे आहेत; परंतु काही गृहीतके तितकीशी पटली नाहीत.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
प्रमाणभाषा व बोलीभाषेमध्ये श्रेष्ठ, कनिष्ठ, शुद्ध, अशुद्ध असा भेदभाव असू नये.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
श्रेष्ठकनिष्ठाचा भेदभाव असू नयेच; किंबहुना प्रत्येक भाषा आणि बोली (खरे तर बोली हीही भाषाच!) आपापल्या परीने आपापल्या ठिकाणी श्रेष्ठच आहे, याबद्दलही दुमत असू नये. मात्र शुद्ध-अशुद्ध याबद्दल हे विधान पटण्यासारखे वाटत नाही. याकरिता मुळात प्रमाणभाषा म्हणजे काय, प्रमाणभाषेचे कार्य आणि गरज काय, 'शुद्ध' आणि 'अशुद्ध' म्हणजे नेमके काय हे तपासणे गरजेचे आहे.

बोली या स्थळ, काळ, समाज (यात जात, धर्म, राष्ट्रीय किंवा प्रादेशिक उगम, किंबहुना कदाचित काही बाबतींत लिंगसुद्धा, हे सर्व आले) यांप्रमाणे बदलतात याबद्दल दुमत नसावे. सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक, राजकीय किंवा कोणत्याही प्रकारच्या व्यवहारसंबंधांमुळे अशा भिन्न बोली बोलणार्‍या समाजांना (किंवा खरे तर अशा समाजांतील असे संबंध ज्यांच्यावर निर्भर आहेत अशा समाजघटकांना) जेव्हा परस्परसंपर्कासाठी सामाईक भाषामाध्यमाची गरज भासते, तेव्हा त्या सामाईक बोलीच्या अशा (कदाचित) ठराविक गटांपुरत्या मर्यादित परंतु व्यापक संबंधांसाठी आवश्यक असलेल्या सतत वापरातून, संदेहाला जागा राहू नये यास्तव, नियम आपोआपच बनत जातात आणि त्यातून प्रमाणित भाषा किंवा प्रमाणभाषा निर्माण होते. अर्थात या प्रमाणभाषेतही काळ, गरज किंवा वर्चस्वातील बदल* यांप्रमाणे बदल होणे शक्य असतेच.

(*दुसर्‍या महायुद्धापर्यंत जेव्हा आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांत ब्रिटनचे वर्चस्व होते तोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय संबंधांत किंवा साहित्यात वगैरे जेथे इंग्रजीच्या वापराचा संबंध येत असावा तेथे इंग्लंडमधील एका विशिष्ट गटाची इंग्रजी ही प्रमाणित इंग्रजी ठरत असे. त्यानंतर हळूहळू जसे ब्रिटनचे वर्चस्व संपुष्टात येऊन अमेरिकेचे वर्चस्व वाढू लागले तशी ती जागा काही प्रमाणात तरी अमेरिकन प्रमाणित इंग्रजी घेऊ लागली. अर्थात या ब्रिटिश किंवा अमेरिकन प्रमाणित इंग्रजींचे इंग्लंडातल्या इंग्रजीच्या बोली, न्यूयॉर्कची बोली, अटलांटाची बोली, टेक्ससची बोली, मिडवेस्टातील बोली, कॅलिफोर्नियातील बोली, अमेरिकेतील कृष्णवर्णीयांची बोली, ऑस्ट्रेलियातील बोली वगैरेंशी नाते किंवा साधर्म्य असले तरी या सर्वांमध्ये जाणवण्याइतके आणि कधीकधी एकाला दुसर्‍याची बोली चटकन प्रयासाशिवाय न कळण्याइतकेही फरक आहेत हा आणखी एक मुद्दा.)

परंतु व्याख्येप्रमाणेच एकदा प्रमाण भाषा म्हटले की त्याबरोबर प्रमाणनाचे नियम आलेच. आणि त्याच व्याख्येप्रमाणे जे या नियमांत बसते ते 'प्रमाणित' किंवा 'शुद्ध', आणि जे या नियमांत बसत नाही ते 'प्रमाणबाह्य' किंवा 'अशुद्ध'. अर्थात 'प्रमाणबाह्य' (किंवा 'अशुद्ध') म्हणजे 'चूक' किंवा 'कनिष्ठ' असाच याचा अर्थ व्हावा असे नाही; मात्र असा 'प्रमाणबाह्य' वापर जिच्यात केला जातो तिला व्याख्येप्रमाणे 'प्रमाणभाषा' म्हणता येणार नाही, एवढेच. (उदाहरण घ्यायचे झाले तर I don't know nothingसारखे प्रयोग अर्थात double negation हे इंग्रजी प्रमाणभाषेच्या - ब्रिटिश किंवा अमेरिकन - नियमांप्रमाणे प्रमाणबाह्य आहे. बोलीभाषेत बर्‍याचदा खपून जाते - बोलणार्‍याला आणि ऐकणार्‍याला जोपर्यंत यात काही वेगळे जाणवत नाही तोपर्यंत त्यांच्या बोलीप्रमाणे हे ठीक मानायला हरकत नसावी. परंतु व्यापक प्रमाणभाषेच्या दृष्टिकोनातून हे प्रमाणबाह्य किंवा 'अशुद्ध'च आहे.)

शेवटी भाषा हा एक सर्वमान्य संकेत आहे, कोणतीही बोलीभाषा हीसुद्धा एका कदाचित छोट्या आणि मर्यादित गटाची प्रमाणभाषाच आहे, तिचेसुद्धा त्या गटापुरते काही ठराविक नियम आहेत आणि त्या नियमांपासून काही प्रचलित विचलने (व्हेरिएशन्स) असतीलच तर ती मर्यादित आणि बोलीच्या कक्षेत सहज सामावून घेण्यासारखी आहेत, आणि त्यापेक्षा मोठी विचलने घडल्यास तो त्या बोलीच्या नियमांना आणि स्वरूपाला धक्काच ठरतो (आणि म्हणूनच त्या बोलीच्या नियमांप्रमाणे ते 'अशुद्ध'च ठरते) हे लक्षात घेतले तर 'शुद्ध'/'अशुद्ध' (किंवा 'प्रमाणित'/'प्रमाणबाह्य' किंवा 'संकेताप्रमाणे'/'संकेतबाह्य') या संकल्पनांत काहीही गैर नाही, हे लक्षात यावे.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
बोलीचा लेखनासाठी वापर करू नये अशी एक रूढ समजूत आहे.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
हाही मुद्दा तितकासा पटत नाही. लेखनाचा उद्देश आणि लेखन कोणासाठी आहे यावर हे बर्‍याच अंशी अवलंबून आहे. विशाल वाचकवर्गासाठी किंवा विषयातील अभ्यासकांसाठी एखाद्या शास्त्रीय विषयावरील विवेचन लिहिताना बोलीभाषेचा उपयोग कदाचित रास्त ठरणार नाही. मात्र तेच विवेचन एखाद्या मर्यादित गटापुरते असल्यास, त्या गटातील सर्वांची बोलीभाषा एकच असून त्या विषयाला न्याय देण्यासारखा त्या बोलीभाषेत शब्दसंग्रह असल्यास आणि त्या बोलीभाषेचा उपयोग केल्याने त्या वाचकवर्गास तो विषय अधिक चांगल्या प्रकारे समजू शकत असल्यास अशा लेखी विवेचनासाठी ती बोलीभाषा वापरण्यात काही गैर नसावे. उलटपक्षी एखाद्या नाटकातले किंवा कादंबरीतले संवाद लेखी भाषेत छापल्यास ते हास्यास्पद ठरावे.

प्रस्तुत लेख हा प्रमाणभाषेत लिहिला गेला आहे हा एक विचारात घेण्याजोगा मुद्दा. (अवांतर: 'लिहिला गेला आहे'चे 'लिहिल्या गेला आहे' हे विचलन अथवा व्हेरिएशन समजण्यासारखे किंवा विस्तृत प्रमाणभाषेच्या कक्षेत सामावून घेण्यासारखे आहे.)

तूर्तास एवढेच. अधिक काही सुचल्यास पुढेमागे लिहीनच.

- वेडा मुलगा.

डिस्क्लेमर: या प्रतिसादातील विधाने ही प्रस्तुत प्रतिसादकाची केवळ वैयक्तिक मते असून त्यामागे भाषाशास्त्राचा किंवा अन्य कशाचाही अभ्यास असल्याचा प्रस्तुत प्रतिसादकाचा दावा नाही, तेव्हा चूभूद्याघ्या.